Sorgin er eldri enn eg

 UPPHAV

Gunnvá er ættað úr Hesti, báðar ommurnar eru í leikinum, omman í Nýlendi og omman í Kova, t.e. báðar ommurnar hjá smágentuni Óluvu, sum vit hitta beinanvegin.

Óluva - omma Gunnvá - var 8 ár, tá ið vanlukkan var í Hesti í 1919, og hon misti pápam.

Óluva er í miðdepli í leikinum UPPHAV, sum leikbólkurin Tvazz v/ Gunnvá Zachariassen og Maritu Dalsgaard spældu í Hesti fríggjakvøldið 20.02 2026.

Leikurin er skiftivís frásøgn byggjandi á m.a. Hestsøgu og skiftivís dramtiserting av gerandisdegnum í Hesti. Áðrenn hendingina, tá ið pápin og Óluva fara tíðliga upp at hyggja út á hav, og eftir hendingina, tá ið mamma Óluvu arbeiðir so ómenniskjaliga hart, hon hevur tvey børn og sera lítið at liva av.

Tað er hugtakandi so væl Gunnvá fær manað sorgarleikin fram við so fáum hjálparmiðlum. Pallurin er sera einfaldur. Og sera hvítur. Ein so einfaldur pallur gevur leikara frælsi til at evna leikin, men samstundis alla ábyrgd av honum. Ein floti av pappírsbátum, hvít løk og tveir krakkar. Ljós og fotomyndir. Vit síggja mynd av 18 skúlabørnum. Gunnvá gav sær góðar stundir at vísa okkum myndina.  Av hesum átjan børnunum gjørdust trettan teirra faðirleys henda dagin í 1919. Teirra millum Óluva. 

Tað er eitt eyðkenni við Gunnváarleiki, at hon tosar seint og týðiliga.Og so dugir hon so sera væl at "gera røddir" . Tú ivast ongantíð í, hvør ið tosar: ein omma, menninir á støðni ella smágentan. 

Tá ið Óluva og systir hennara vaksa til, arbeiða tær eisini, arbeiða altíð. Fólk hjálpa einkjuni, men hon fer ofta svong í song. Krakkurin er leypurin, hon fer eftir torvi, hon fer niðaná, hon fer til fjals, mamman er í haganum - eftir torvi. tann sorgarfulli metaforikkurin stendur hárhvassur. 

Tveir bátar við 11 monnum gingu burtur. Eitt fýramannafar og eitt seksmannafar.  Á pallinum er eitt ílat við vatni, har á botninum liggja bátarnir og menninir, men eru kortini í góðum hondum.

--------------------------------------------------------------------------------------------

Kaldi dagurin í Hesti

Sjónleikarhúsið var fiskahúsið niðri á bryggjuni í Hesti, vit vóru ávarað um, at har var kalt. Túrurin av Gomlu rætt tekur fáar minuttir. Serstakliga hugnaligt var at síggja ein hóp av fyrrverandi starvsfeløgum við á ferðini. Eftir leikin fór eg at vitja Ansgar.

Møðgutúrur - Wien jan. 2026

 Tá ið eg fylti 75, fekk eg eina so frálíka gávu frá døtrunum - eina ferð við uppihaldi. Tað gjørdist ein møggutúrur til Wien, mínar døtur og teirra døtur.

kalt í Wien

Tað var spennandi at síggja Wien, keisaabýin. Hann var eisini keisaraflottur, stórir hvítir, dekoreraðir  bygningar og so sera breiðir vegir.  Vit búðu á Grand Ferdinand, sum er sera sentralt. Vit gingu til summi pláss, vit vildu vitja, og annars er bæði sporvognur og s-tok lætt atkomilig. 

í jólakjóla

Tað  er herligt soleiðis at vera saman við øllum mínum gentum, meðan tær taka sær eina fríløtu. Frida S. hevði keypt bilettir til eina konsert, tað var Vivaldi í Karlskirkjuni, ein sera góð løta. 

Vit vóru í trimum listasøvnum: Belvedere, Kunsthistorischer Museum og Albertina Museum. 

Belvedere er eitt slott, sum hevur verið listasavn líka síðani 1776. Har sóu vit fyrst og fremst Klimt, men eisini nógv annað.

Listasøguliga savnið er bygt til listasavn, men tað er sera ólíkt okkara streymlinjaða, hvíta listasavnið. Loft og trappurúm - alt er prýtt við málaðum verkum. Húsið var næstan flottari enn listin. Serstakliga caféin, har ið fólk stóðu í longum bíðirað at sleppa inn.

Albertina museum hevði eina sýning við Marinu Abramovic. Ein sera sjáldsom og ræðandi listakona. Hon brúkar sín egna kropp sum tilfar og útsøgn. Listasavnið var forboðið undir 16 ár, og tað skilji eg væl, nógv av verkunum vóru rættiliga óhugnalig.

Men tær yngstu í ferðalagnum vórðu ikki heilt snýttar, tær skreiddu á skoytum í eini flottari íspark, breytin var skrýdd við ljósum, og tær eldru kundu sita á café og bíða - perfekt.

An der schønen blauen Donau

Turið helt, at vit kundu ikki fara úr Wien uttan at hava sæð Donau, so vit fóru við toki og sóu síðani ta vøkru Donau. Avgjørt eitt á listanum til næsta wienartúr, sum helst skal ver í lýggjari veðri. Tað var bítandi kalt hesar dagarnar.

Á heimvegnum fingu vit tíð at heilsa uppá Marius og familjuna.

Tilhaldið í Tórsgøtu

Í Tilhaldinum er virksemi og ítriv fyri eldri fólk í Tórshavnar kommunu. Sera nógv ymiskt er at fara til t.d. venjingar og handaligt arbeiði, dansur og kortspæl.

Nú í nøkur ár havi eg verið regluliga í Tilhaldinum, upp til tríggjar ferðir um vikuna. Tað er gott hjá einum og hvørjum at hava okkurt at fara upp til, at síggja og hoyra fólk. Týsmorgnar er felagssangur á skránni, nógv fólk koma saman, og vit syngja úr Føroya fólks ella Tilhaldsbókini. Hesa vikuna var stórur dagur í Tilhaldinum. Nú er tilhaldsbókin komin út av nýggjum, og aftur hesa ferð er tað Eilif, sum hevur lagt til rættis. Eilif fekk nøkur góð orð frá stjóranum, eina gávu og tað fyrsta eintakið av nýggju sangbókini.

Nógvir tónleikarar og fyrrverandi lærarar eru á spælilistanum hjá Tilhaldinum.

Hanus, Eilig, Hilmar

 Stjórin Eirikur Suni dugir so væl at finna uppá ymiskt stuttligt at gera, gongutúrar føroyskan dans....og tá ið høgtíðir eru, er høgtíðardámur í Tilhaldinum.

Á fastalávint sláa vit tunnu og drekka kakao.

Síðani eldraráðsvalið havi eg fingið eina grund afturat til at koma í Tilhaldið, tí at Eldraráðið hevur sítt fundarhølið á loftinum í Tilhaldinum.

Harmonikuliðið hittist javnan í Tilhaldinum, bæði til venjing og til undirhald.

Det norske teatret

 Det norska teatret er stovnað í 1912 nøkur ár eftir Nationaltheatret. Endamálið var at spæla leikir á nýnorskum. Sjónleikarhúsið hjá teimum er frá 1985, tað er í Kristians 4. gøtu mitt í Oslo. At staðseta málleikhúsið í Oslo í 1912 var ein sera medvitað gerð, tí at tað var har danska embætismansstættin var samlað.

Hulda og Arne Garborg vóru teirra millum, sum vildu fremja nýnorskt. Í sjónleikarhúsinum eru 

bringumyndir av fleiri av teimum kendu nýnorskthøvundunum  t.d. Tarjei Vesaas og Ivar Aasen, og í seinnu tíð hava tey spælt tekstir hjá Jon Fosse.

stásiligan bygning mitt í Oslo við fleiri pøllum

tey skipa eiisni fyri mentanarkvøldum og øðrum tiltøkum

fyrlestrarsalur/foyer

Asbjørn Høglund: Dreymkvæðið (1985), hongur uppi undir loftinum

Olav Duun er norskur klassikari, og Tað norska sjónleikarhúsið sær tað sum eina av uppgávum sínum at halda lív í klassikarum. Í ár fyllir Olav Duun 150 ár, og tey hátíðarhalda tað í sjónleikarhúsinum.

Leikurin, eg sá frumsýningina av, var Medmenneske   (1929) hjá Olav Duun. Tá ið eg kom hagar hetta kvøldið, var ein samkoma, har ið talari tosaði um Olav Duun, sum Sigrid Undset kallaði Noregs størsta  skald. 

Leikurin snýr seg um eina familju. Eitt eldri par, eitt yngri par og eina gamla fastur (Kvitugla) á loftnum. Temað er óndskapur, og tann eldri maðurin Didrik umboðar hann. Hann er harðligur, sjálvsøkin, lumpar og lýgur. Sonarkonan Ragnhild er góðheitin sjálv, vil hjálpa øllum, mild og fyrigevandi. Men so hendir tað, at Ragnhild hevur fingið nokk av verpápanum og hansara kúgandi atferð. Hon drepur hann vð einari øks, og hon gera tað fyri Hákunsa skyld, Hákun er maður hennara. Men eru tey óndu ikki eisini medmenniskju? Og sum Olav Duun sigur, mann kann ikki drepa óndskap við øks.

Haugtussa eftir Arne Garborg er eitt norskt tjóðarepos. Grieg hevur gjørt tónleik til yrkingina. Sýningin, eg sá var stiliserað, soleiðis at skilja, at dýrini og nakrir persónar vóru leiku, sum sjónleikarin hevði í hondini, meðan hon spældi/resiteraði tekstin. Teksturin hevur rím og rútmu . Gentan Veslemøy situr hjá neytum og seyði, hon hevur góðan fantasi og droymir nógv. Hennara lív veriður vovið inn í eina sagna/ævintýraverð. Sera áhugaverd sýning um kvinnu sum upplivir kærleika, sorg og velur sín egna veg.

MUNCH savnið

Tað nýggja MUNCH savnið niðri á havnarlagnum í Bjørnvika er ótrúliga flott og ræðuliga stórt. Har eru 3 hæddir, og nógvar framsýningar.

- siðbundin sýning við Munch málningum

. tvær sýningar við heilt nýggjari list, kallað Munch trienale

- sýning  við verkum hjá listarfólki, sum hava fingið íblástur av Munchsa verkum

- sýning um heimið hjá Munch Ekely uttan fyri Oslo, sum hann keypti í 1916

løsrivelsen 1894

arv 1897

av 12. hædd

Tjóðpallurin í Oslo

 

Nationalteatret frá 1899

Sagaen om isfolket

Leikurin ið var á skránni, nú ið eg var í Oslo, var Søgan um ísfólkið hjá Margit Sandemo. Hon skrivaði 47 bøkur  um hendan ættarbólk, sum býr í einum dali. Tað óhugnaliga er, at í hvørjum ættarliði skal koma ein persónur, sum er óndur.

Leikurin var samandráttur av øllum bókunum og var eisini sera langur , 3 1/2 tíma. Tað hendi nógv alla tíðina, og allir hugsandi effektir vórðu brúktir: frásøgufólk, fleiri skíggjar, roykur, ómenniskjanslig ýl og stunan í hátalaranum og ljós, blinkandi knallreytt ljós og reyður ljóskastari út í áskoðaran. Sum lesarin kanska longu hevur gitt, var tað mær ovboðið. Lítið av sjónleiki, meira av effektum.

Leikurin vísti nøkur ættarlið í hesum ævintýri, fleiri børn komu til verðina á pallinum undir rópi og venan, tað var jú spennandi um barnið, var "rakt" t.e. ónt. Eisini erotiski leikurin, sum hendi áðrenn barnið, varð vístur á pallinum. Persónar vóru ein familja, pápin har var "óndur", hann var gitin við drekasáð, tað sást á akslunum á honum, sum høvdu drekahúð við peiggjandi pinnum, men hann hevði megnað at standa ímóti óndskapinum. Ein hurð varð latin upp til undirheimin, og út tustu devlar og skrímsl, svartir einglar og ein hvítur eingil niður úr loftinum við einum ovurstórum "tú veitst" millum beinini. Hesi "óndu" leikaðu í á pallinum, og ein "syndin" tey framdu, var sjálvandi sex.

Men sjónleikarhúsið er so flott, fleiri balkongir og losjur undir loftinum, frálík barr. Men eg veit ikki, hvussu leikurin endaði, tí eg fór avstað í steðginum. Spurdi fleiri har, um teu høvdu lisið bøkurnar, ja næstan øll høvdu lisið bøkurnar sum yngri. Har var fult hús, skal sigast.

Jólini 2025

 Í ár vóru vit øll saman jólaaftan. Vit vóru 23 til borðs og Lars var kokkur.. Vit vóru á Sandi, vit høvdu trý ymisk hús. Tollaksmessu dag vóru vit í Bænadiktstovu,                    jólaaf

tan fyrst í Sandabrekkuni síðani við Gróthusvatn, jóladag miðmála við Gróthusvatn og 2.dag á Suðuroyavegnum hjá Holm Joh. 

Hvat kann frøa eitt ommu hjarta meira? 

Summi fóru avstað 2.joladag, og síðani pø á pø.