Útferð við Reyða krossi

Sum sjálvboðin hjá Reyða krossi verður tú boðin eina útferð um árið, í ár fóru vit til Suðuroyar. Vit fóru við Smyrli kl. 11, og leiðin gekk við bussi til Vágs. Har vitjaðu vit á Gørðunum í tí gamla handlinum, sum nú er innrættað sum savn. Alec Vilhelm beyð vælkomin, og Óli Holm greiddi frá virksemi í Vági upp gjøgnum tíðirnar. Hann var væl fyrireikaður við ljósmyndum.

Alec Vilhelm

Vit sóu eisini Reyða kross handilin og tað hugtakandi savnið við verkum hjá Ruth Smith .

Nú gekk leiðin suður í ígjøgnum, til Akrabyrgis. Har vitjaðu vit fornminnissavnið og fuglasavnið hjá sumbingum. Sera áhugavert. Mær rann í hug øll bygdarsøvnini á Eysturlandinum í Íslandi, nú eru fleiri góð bygdarsøvn í Føroyum.

úr eini ikki so fjarari fortíð

vitin á Akrabyrgi

Tvær telefonsamrøður

 Í Dali lurti eg nógv eftir útvarpinum, og flaggdagin endursendi barnaútvarpið eina sending um tjóðsangin, har ið ein samrøða var við meg.

Dagin eftir bleiv eg uppringd av tveimum eldri harrum. 

Fyrst ringdi Tryggvi Sondum. Hann spurdi, um hann órógvaði. Tað gjørdi hann ikki, so rósti hann mær fyri útvarpssamrøðuna. Síðani segði hann, at hann skuldi siga mær okkurt, sum eg kanska ikki visti. Tað bleiv til ein fyrilestur um føroyska søgu, um Fríðrik Petersen og Jóannes Patursson. M.a. fortaldi hann, at Jóannes Patursson hevði verið trúlovaður við dóttur sýslumannin Muller, men møtti Guðný í brúdleypinum hjá systur Guðný, og hon "lokkaði" hann, tað var undarligt at hoyra, at J. Patursson var so púra ósekur í hesum. Men Muller legði sak, og J.Pat. noyddist at bøta og misti ein part av garðinum. So segði eg, at Jóannes Patursson sá so gott út. Tá segði Tryggvi: Hann var alfagur. Hann var ikki stórur maður, men tað kom innanífrá.

Hin telefonsamrøðan var frá systkinabarninum Símuni Dalsgaard. Hann rósti mær eisini men so var eitt MEN...og tað var at eg hevði ikki nevnt konurnar við navni, Sannu av Skarði og Annu Sofíu Rasmussen, tí at teirra partur var minst líka so umráðandi...ja, eg gav honum rætt, men sendingin var um tjóðsangin fyrst og fremst...

Men deiligt, at práta við fólk í friðinum í Dali.

OYES - vár 2023

7. apríl fór eg, tá ið skeiðið var av við METRO til gare l'Est. Var heilt errin av mær sjálvari, at eg fann rætta støð og rætt tok.

Frida Sofía, tann altíð fúsa, ferðaleiðari, sosiologur, tekstari, umsetari, fyrrv.sendistovufólk, kokkur, samskipari, yvirskipari, concierge, kom eftir mær í Epernay.

Nú byrjaði min triðja vika, og hon var í Oyes saman við Fridu Sofíu og hennara familju. Hetta er áttanda ferð , eg vitji í Oyes, síðani tey keyptu húsini í 2010. Hugnin er tann sami, bygdin er tann sama, friðurin. Men okkurt er broytt í húsinum og úthúsunum, okkurt er penari og betri. 

Fyrsta kvøldið bjóðaði FS boeuf bourguignon, ein væl kókaður , væl kryddaður kjøtrættur, øll trý børnini vóru har. Louis kykaði í peisini.

Epernay - Emil setur súkklurnar  á bilin

ein leskiligur snigil

Nógvar smáar bygdir eru har á leiðini, nógvir vegir føra til Oyes. Býirnir tey brúka at keypa og fara út at eta eru Sezanne og Epernay.  Rapsvelturnar gulnaðu dag um dag, og nú eg fór, var alt so brandgult.

vit fáa okkum kaffi í Sezanne

París - skeið í fronskum

 Havi leingi ætlað mær at lært meira franskt. Havi eisini verið á onkrum skeiði á kvøldskúlanum. Nú var tað so eitt intensivt skeið í París. Frida Sofía og Madeleine koyrdu meg til  hotel Apolonia, og longu tá sá eg ein part av París, koyrdu gjøgnum triumfbogan, keyptu bøkur í Smith and Son á Rivoli. Sóu tann kenda glastríkantin í Louvre.

triumfbogin og FS á ólavsøkugøtuni

Hotellið Apolonia er á rue Marcadet nr. 147, tað er tætt við har, sum skeiðið var á rue Championet nr. 87, tað tók bara 10 min. til gongu. Næsta M støð eitur LAMARCK. 

Bilsin var eg fyrsta morgun, eg møtti á skeiðnum, at tímarnir skuldu vera í miniheiminum hjá læraranum Agnes Petillot. Vit vóru bara tveir næmingar, men hon hevur heldur ikki pláss fyri meira enn max. 4. Har vóru so vit hvønn fyrrapart inni hjá henni, ein fyrrapart fóru vit námsferð á Montmartre. 

námsferð

Undirvísingin var sera persónlig, men eisini professionell. Vit trenaðu samrøðu, at lurta og útfylling av mállæruuppgávum. Ein bók fyrlgir við skeiðnum, sera góð og fylgir nágreiniliga CEFR.

Agnes dugir sera væl at spyrja pg svara á løttum fronskum. Seinnapartin kundi ein so royna í veruleikanum tað, ein hevði lært. Agnes hevur búð í Danmark nøkur ár og dugir danskt nøkulunda. Hon hevur eisini verið í Føroyum tvær ferðir á rundferð við tónleikarum.

Um middagsleitið fóru vit so at fáa okkum miðmála, tvær ferðir fór eg við Aninu, tað var hin næmingurin, eina ferð fóru vit allar tríggjar. Tann dagin fóru vit á auktión, tá ið vit høvdu etið. Fínur máti at læra tøl. Har var ikki bara sjálv uppboðssølan, men eisini stór framsýning við lutum, sum skula seljast seinni. Ein sjáldsom verð,  Ein Giacometti var á uppboðssølu, og fólk vóru gramm at bjóða. Men eg haldi ikki, eg lærdi tølini.

Meting:  70.000-90.000 ev.

Agnes vísti okkum staðið har hon hevði búð einaferð

toydukka við toskarhøvdi

Eg var á Montmartre museum, har var savn um kabarettina Chat noir, fult av gomlum plakatum, bilettum og málningum av can can dansarum, men so var eisini ein fyribils sýning av listarverkum eftir konufólk, Surrealism au feminin?

pískur av flættum

Sera áhugaverd og provokerandi listarverk

Agnes og Anine

Agnes hevði lagt eina fína skrá fyri okkum, eitt kvøld vóru vit til jazzkonsert í le Duc des Lombards.

Haldi eg fekk nógv burtur úr skeiðinum.

Belgia

 Fór suðureftir at leita eftir várinum. Eri í Reet sunnan fyri Antwerpen hjá Fridu Sofíu og familjuni. Deiligt at síggja tey øll. Tey studera og lesa og ganga til roynd.

Fyrsta dagin fóru vit á listasavn í Antwerpen. Tað er akkurát renoverað og hevur verið undir renovatión í fleiri ár. Men nú er tað so flott, tað eitur KMSKA (Konijngklike museum schone kunsten Antwerpen) . Tað er stórt, so tað er ikki nóg mikið at vitja eina ferð. Bæði gomul og nýggj list.

James Ensor: Sluppir (1890)

Ein flott café er eisini inni har, Michel arbeiðir har í nánd, so hann kom at eta miðmála saman við okkum.

Stólarnir vóru so óalmindiliga góðir og sofurnar.

Annan dagin var aftur útferð hesa ferð til Brussel. Vit skoðaðu býin fóru á pubb. Og so fóru vit til móttøku á sendistovuni 'the mission to the Faroes'. Tað var stuttligt at síggja fólkini, bæði jakkasettini og fráfarandi sendikvinnuna Elin og nýggju sendikvinnuna Elisabeth. Stuttligt at síggja hesar dugnaligu ungu kvinnurnar fáa væl uppiborið pláss í maskinarínum.

Elisabeth

Elin

Triðja dagin var dagurin, tá ið Madeleine fór at klippa sær. So spennandi. Seinnapartin fóru vit at vitja Liliane í hennara nýggju íbúð.  Hon líktist sær sjálvari, hevði bakað súreplakaku.

Og so ikki at gloyma vóru vit og vitjaðu Berg, sum jú býr ein part av tíðini í Brussel, har hann arbeiðir. Vit sóu íbúðina og ótu á aux armes.

FS og Madeleine koyrdu meg til París sunnudagin, tað var væl gjørt av teimum, ein so langur túrur, og so skuldu tær til Oyes aftaná.

Madeleine, Emil, Louis, Chloé og ommam

Men nú eri eg í París! og í dag var sól

 

Turið 40

Havi nú í nakrar dagar leitað eftir einari metaforu, ikki bara onkrari metaforu, men einari stórari, sum umfatar alt lívið.  Lívið sum ein siglingsferð....lítlum báti rekist eg á...nei tað hevur Fr. Petersen brúkt, lívið sum ein breiður vegur við nógvari ferðslu ? ....ja, men tað brúkti Jesus jú....okey lívið er sum ein konfekteskja...nei tað hevur hann brúkt , hann sjálvur Forest Gump... 

Lívið er sum ein urð, ikki eitt ur - tað kundi tað eisini verið - men ein urð við ð. Grót allastaðni, smásteinar, stórir steinar, klípi og grús, rundir steinar og hvassir steinar, spískir og stingandi steinar. Slættar hellur og poknut grót. Og so gloprini, smá, smøl glopur og breið glopur, glopur so stór, at tú mást leypa við renningarlopi, og so hini, sum eru til støddar sum ein fótur, har fóturin verður fastur og bara fæst uppaftur, um tú letur skógvin standa eftir. Men so eru eisini klettar, klettar so stórir sum hús. Ein slíkur klettur - sum sigst í Vaagen - lívir av Føroyalandi. Undir klettinum er lívd, tú fært krokað undan regni og vindi, og tú fært hvílt teg og savnað orku til at fara aftur í urðina. Og nú koma vit til poengið: ein slíkur klettur er Turið í gerandisdegnum.

Lag: Stórhvalagildið

1.

1.       Eitt leygarkvøld í Havnini, her er eitt óført gildi

Mítt yngsta barn er 40, og 100 henni fylgdu.

Tí Turið hon er super sterk, stórt er hennar netaverk.

Leingi livi hon og væl minst 1000 ár aftrat.

2.

2.       Og Turið fær so nógv av skafti, tað eg tykkum sigi,

Í svimjing og í fimleiki - eitt barn á hvørjum liði,

So er hon í Ljósinum, so er hon í fjósinum.

Skjýtur, flettir hon um stund, so aftur norð á fund.

3

3.       Eitt vet av FOMO ella ei, vit elska hennar virki.

Í bindiklubb í nýggja York og síðan Hjalla styrki,

Dinner club í Havnini, dupult date í Skotlandi, 

kaviskeið í Afrika, metall í Kjøbinhavn.

4. 

So kreativ - vit minnast væl til hennar mongu grýlur,

sum sagnamyndir, gudamytur, tað er góður stílur,

Kópakonan, Salem heks,  Sleipnir hógvar tveir pluss seks,

Hodja flýgur langa leið á gandateppinum.

5 

.Og síðan  allar kakurnar við barbie,  cars  og frozen.

Hon mixar eina shepherd’s pie, og allarbest er  sósin.

Sjútiárakringlufest , Turið altíð “best í test”.

Bommskeið, leirskeið, silvurskeið tá tilmelding er tøk.

6.

Í 2014 broytt’eg mína búadressu føstu,

at  njóta gott av serfrøðini hinumegin bróstið,

60pluss feilir, kropp og sál, telduhjálp og døgurðaskál.

Altíð bert eitt click away, eitt klikk so hjálpa tey.

 7.

  Tí toymið Holm Johannessen á Suðuroyavegnum,

Tey halda allar avtalur og fara upp við degnum,

Brúka hvørja løtu væl, ofta tíð til skemt og spæl.

Nýmótans familjulívið, tá ið tað er best.

8.       Mítt góða barn eg ynski tær, at ljósar liggja leiðir,

hjá tær og Halli, børnunum og øllum tí, tú eigur,                                                                                                   

Takki fyri ferðina, frá tú komst í verðina,

Halda vit so fram á leið í treysti hvør og ein.

 

Hjartaliga til lukku heilsan mamma

 

Seniorbólkurin í sjónleikarhúsinum

So stuttligt og hugnaligt at vera saman við hesum fólkum hvørja viku gjøgnum veturin. Hetta er tríðju ferð vit fara á pall: Fyrstu ferð var "Tuberklaleikurin" við Sóleyð Danielsen sum lærara. Aðru ferð "Tikk tokk, antikk" v. Súsannu Tórgarð, og nú er tað "Søgur úr Havn" v. Riu Tórgarð.

Tuberklaleikurin (2019)

Leikurin varð spældur á sanatori'inum Hoydølum, so stuttligt at nýta teir gomlu karmarnar. Sóleyð var ótrúlig, hon dugir alt møguligt innan sjónleik.

Tikk-tokk antikk

Leikurin TIKK-TOKK- antik var ein kabarettlík framførsla, mest skemt um, hvssu tann talgilda verðin kennist hjá gomlum.. Vit spældu hann bæði í Nólsoy og á Sandi. Henda myndin er tikin inni hjá Hannu á Reynatúgvu..

Hesin síðsti leikurin byggir á dagbók hjá Caroline Heinesen f. Restorff. Hon var mamma William, og tað sæst týðiliga, hvaðani William hevur sínar skaldagávur. Hon skrivar um fólk og hendingar í Havn, tá ið hon vaks upp og var ung.

Leikurin er skemtiligur, men eisini upplýsandi og í støðum syrgiligur, soleiðis sum lívið er – og eisini var fyri 100 árum síðani, tá ið Carolina var ung.

Sýningin er sett saman av smáum søgum. Øll fólkini, sum vit møta á leiðini, eru fólk sum hava búleikast í Havnini.  Vit møta Rasmusi Effersø og systrum hansara jomfrýrnum, vit síggja Schrøter prest. 

Okkara søgur úr Havn hava fingið íblástur úr tilfarinum hjá Carolinu Heinesen (1873-1944), men vit loyva okkum at hoppa eitt sindur runt í tíðarsetingini, so okkurt er langt áðrenn Carolinusa tíð.

Savnað tilfar: Bólkurin. Gjørt til leik: Ria Tórgarð. Hjálparleikstjóri: Margreta Næss. Ljós/ljóð: Suni Joensen og Kristinn Akursmørk.  Pallsmiðir: Hjálmar Dam, Búi Brattaberg, Poul Dávur Hammer og Ragnvaldur A. Jensen. Pallfólk/statistar: Búi Brattaberg og Ragnvaldur A. Hansen

 Leikarar: Bergljót av Skarði, Oddvá Nattestad, Eyrith G. Leyni, Anna Olsen, Gunhild W. Michelsen, Karin Djurhuus, Tóri í Hoyvík, Pól Joensen, Høgni Joensen og Bjørgfinnur Nielsen

 

Vit takka: Havnar Hornorkestri, Ólavi Jakobsen, Tróndi Olsen, Tjóðpalli Føroya, Mogens Lǖtzen, Poul J. í Horni og Føroya Landsbókasavni.

Frumsýning var 3. februar 2023.