Mar 14, 2021

Nýggjar tíðir - ph.d framløga

 


Kvøldskúlin beyð Elisabeth Holm á skúlan at leggja síni úrslit í ph.d. ritgerðini fram. Framløgan var á enskum, og áhoyrarar vóru næmingar og lærarar á Kvøldskúlanum. Eg hoyrdi eisini framløguna hjá Elisabeth á Landsbókasavninum. Tá hugsaði eg, hví er hon ikki í Kongshøll, og hví er tað ikki Fróðskaparsetrið, sum skipar fyri? Nú fekk eg ein part av frágreiðingini, universitetið í Skotlandi "eigur" úrslitini, og tey eru ikki útgivin enn. Hetta varð nýtt sum grundgeving, tá ið Elisabeth varð spurd, um politikarar og lógarsmiðir høvdu fingið og kunna brúka hesar skjalfestu upplýsingar, vónandi verður ritgerðin skjótt útgivin. 

Tonicia Hansen: Millum 2017 og 2020 komu fólk úr 20 "nýggjum" londum til Føroya, also londum, haðani vit ikki fyrr hava havt tilflytarar.

Ein onnur ritgerð er á veg, sum snýr seg um at allýsa integratión. Vit tosa ofta um integratión, sum um vit øll eru samd um, hvat vit tosa um, men vit meina so nógv ymiskt. Elisabeth vil heldur nýta orðið luttøka, at fólk taka lut í samfelagnum. Hon sigur, at integratión verður ofta definerað sum assimilatión, sum merkir ein samanrenning. (integration, participation, assimilation)

Framløgan er sera áhugaverd, men eisini rættiliga deprimerandi og enntá provokerandi. Høvuðsdentur er á vantandi møguleikar hjá útbúnum útlendingum at fáa starv, har tey fáa brúkt sína útbúgving. Elisabeth hevði millum 50 og 60 luttakarar í kanningini, og tveir triðingar høvdu miðallanga ella langa útbúgving, og flestøll arbeiddu sum vaskifólk ella á fiskavirki. Og ein stórur partur av frágreiðingini ella kanska øll frágreiðingin er, at tað er so trupult at fáa lært seg føroyskt og danskt. Sum lærari á Kvøldskúlanum  í FSA fegnist eg bara um, at tað er gongd í menningini og hugsi, fjúu, tað eru nøkur ár, síðani hon gjørdi kanningina, støðan er frægari nú og batnandi. Elisabeth nevndi, at ein partur av øllum er tann serliga støða, føroyskt hevur í føroyings hugaheimi: ein sjáldsamur dýrgripur, sum vit eiga at verja og fjálga um. Vit eru í verjustøðu og eru tí minni fyrikomandi ella góðtakandi mótvegis fremmandum málum.


Ein frymil, sum vísir, at málundirvísing og mállæring er so mógv annað enn bara motivatión. Tað er fløktar mekanismur, sum gera seg galdandi, tá ið fólk gera íløgu í at læra ei8tt mál afturat.  

Myndin vísir, at ójavni finst longu í fyrsta spori. Men tað er væl saktans sjálvsagt, um tú bert saman við føroyingar og norðbúgvar. Spurningurin er, hvusssu vit frægast javna gøtuna og slætta sjógvin við góðum skúlatiboð og arbeiðsplássum, sum duga at møta og meta og virðismeta fólk og teirra royndir og vitan.
Elisabeth hevði sum uppáhald, sum eg skilti tað, at samfelagið stuðlar uppundir og styrkir henda ójavna við at einki gera við hetta mál.










Gott at tað verður varpað ljós á hesi viðurskifti, og Helgi Abrahamsen eigur at hava stóran áhuga fyri teimum. Gott arbeiði Elisabeth, gleði meg, til kanningin kemur, sum vísir, at FSA undirvísingin ger mun.






Mar 9, 2021

Kvinnudagur - skrivisalon

Turið systir boðaði til skriviskeið á Háskúlanum, Frida Sofía kom eisini. Eg var eitt sindur ivasom, skriva soleiðis uppá kommando, tað er ikki ordiliga eg, men tað var eitt gott upplivilsi. Nógvar konur, vit vóru nokk aldursforsetar. Har vóru fleiri, sum ein kendi aftur úr øðrum samanhangi.

Lærarar vóru tríggir ungir yrkjarar: Lív  Róadóttir, Anna Malan Jógvansdóttir og Marjun Kjelnæs. Lív legði fyri. Hennara inngangur var bæði persónligur og fakligur. Hon vísti til sína egnu tilgongd og sínar egnu lærumeistarar. okkara uppgáva var: Skriva tað tú minnist. At skriva "Eg minnist" gevur autoritet - áhugavert, tað er tað mest subjektiva í verðini, kanska eingin annar minnist hatta, sum tú sá ella hoyrdi, bara tú ert autoriteturin. Tríggjar forðingar vóru í uppgávuni: 1. Skuldi byrja við: Eg minnist.. 2)  Ikki skriva um kenslur 3) Skriva neyvt/konkret.  Allar 20 konurnar og genturnar settu seg at skriva, tað var pinnastilt inni.

Uppgávan frá Onnu Malan var, at tú skuldi skriva yrking við sjónarhorninum hjá gentu ikki sum 50 ára gamal maður...haldi at eg skilti ikki ordiliga, hvat hon meinti. Hasin 50 ára gamli maðurin...ja eg veit ikki um hann spælir so stóra rollu í mínum tekstum og mínum huga.

Marjun legði fyri við at siga okkum, hvaðani hennara orð stava. Hon tosaði um eina leitan eftir grundgeving fyri at skriva, og tá ið hon er funnin og avgreidd eftir eini grundgeving fyri at halda fram at skriva. Uppgávan frá henni var: Hvørji orð løgdu hald á mínar spírandi tankar. Áhugavert heiti. At leggja hald á er negativt, tað er at seta í fongsul, fjøtra. Vit skuldu byrja við: Eg siti her og hoyri.....

Ein onnur uppgáva var at skriva eina yrking/ávaring/hóttan um, hvat eg fari at gera, tá ið eg verði gomul. Tað var pussigt, tí eg eri longu gomul, tá ið eg verði gomul, fari eg á skriviskeið - eg ávari tykkum!!  Marjun las eina yrking hjá Jenny Joseph um alt tað óskikkiliga, ein kann gera tá ið ein er gomul. Kanska eg eri sloppin at gera alt tað óskikkiliga, meðan eg var ung. . ..okey okkurt er kanska eftir.


EG MINNIST.

Eg minnist, at omma segði søguna um Lítla Klavs og Stóra Klavs, og eg bíðaði eftir, at hon kom til pettið Hyp hyp alle mine heste, sum Lítli Klavs segði, tí tá mundi hon altíð mist tenninar, og eg hopaði, at tær fóru at detta úr munninum á henni, so at eg slapp at síggja tær.

Eg minnist, at øll fólkini sótu sum forsteinað, tí at okkurt ræðuligt var hent. Eg minnist grótmyndir, sum ikki fáa rørt seg, fáa ikki rýmt, sita æviga stillar og hugsa um tað ræðuliga, sum er hent. Eg minnist ikki tað ræðuliga, sum er hent.

Eg minnist sagosúpan við nógvum, ella - nei fáum russinum. Eg minnist fáar russinur.

Eg minnist lunkað uppvaskivatn til stórt uppvask,

Eg minnist abba og ommu, sum ikki vóru gift.

Eg minnist ein svartan sunnudagsfrakka, ein svartan hatt og ein svartan stav. Og svartan stein og svarta mold. Minst til at vaska tær um hendurnar! Ikki nerta við! Ikki renna!

Eg minnist ein spurning, sum varð spurdur við eitt døgurðaborð, men eg minnist ikki svarið.


Vit lósu eisini upp fyri hvørjari aðrari við borðið.

Stuttligt og rørandi at vera á skriviskeiði saman við mínum næstu og hoyra teirra tekstir.

Mar 1, 2021

Grør um gangandi fót - ella: Føroyskt sum annað mál.


Kvøldskúlin í Havn er blivið mítt annað heim!  Í dag er ein serligur dagur, tí í dag byrjar ein nýggjur flokkur í føroyskum sum annað mál, og  í dag var eg og vitjaði tey. Tað er so hugfarsligt, at lærugreinin "Føroyskt sum annað mál" (FSA) trívist og veksur. MMR  (v/Helenu D. á Neystabø) hevur arbeitt og arbeiðir við próvtøkum til hesa lærugrein í fyrimyndarligum samstarvi við Katrin E.L.Jacobsen, sum hevur royndir á økinum úr Danmark. Somuleiðis er arbeiði sett í gongd at gera mínar bøkur  (Vælkomin, Viti) meiri brúkaravinarligar við upplestri og fleiri uppgávum.

Toymið á Tórshavnar kvøldskúla
 

Kvøldskúlin hevur miðvíst arbeitt við hesum evni í nógv ár. Samstarvspartnarar hava verið lunkaðir, fundir, ráðstevnur og skeið. Nógvir meylar til MMR, játtanir og grundgevingar. Men ...tolin trívst og treiskin vinnur sigur orðatakið.

Nú í 2021 er tað politiskt korrekt at tosa um málundirvísing sum part av integratión. Samstarvspartnarar , Reyði krossur, integratiónsprestur koma á gátt og bjóða sínar tænastur, MMR veitir játtan, skeið hevur verið í CEFR . Í vikuni var ph.d. ritgerð løgd fram um málsligan ójavnað og forðingar fyri útlendingar á arbeiðsplássum. Sera áhugavert, vónandi er sumt broytt og annað í broyting. Mál er vald, at hava orðið í síni makt er vald. Um málið verður tikið frá tær, minkar tú sum menniskja. Tú skapar ójavnað, og varðveitir ójavnað, um tú forðar fólki í at tala og siga sína meining og taka lut í samfelagnum. 

3 FLOKKAR !! YES!!

Jóna og Vár eru lærarar í tí nýggja flokkinum. Fólk úr øllum heiminum hava funnið veg í JH Schrøtersgøtu.

Jógvan Sørin bjóðar vælkomin.

USA, Brasil, Filipsoyggjar, Jordan, Turkaland og fleiri











Vit høvdu "upptøkuroynd", visitatión, og spennandi er at fylgja við, hvørjum støði flokkarnir eru á, CEFR hevur jú síni støði og stig. Vit eru á veg! Alt tekur tíð, vit eru komin væl í gongd, haldi eg. Úrslitið sæst um nøkur ár.


Stakk inn á gólvið hjá Petru, sum hevur millumflokkin, altíð deiligt at hitta eldsálirnar. Vit sungu "Sjeikin" hjá NALJU. Elski lagið, kann syngjast ordiliga hart!


Og síðani inn til Annu Marjuna, tosaðu um, at nú eru tær 4 lærarar, nóg nógvar til at skipa lærarafund. Eitt so frálíkt hugskot, sjálvandi skula tær tosa sínamillum um: støðið í teimum ymsu flokkunum, um onkur næmingur skal hava serligt ansni, um tilfar, læna hvørjari aðrari heimagjørt tilfar osfr.

Enn er nógv eftir at gera. Til dømis manglar tilfar til "alfabetisering" av vaksnum, t.e. fólk sum hava eitt annað alfabet enn okkara ella møguliga einki alfabet (analfabetar) . Vit hava ikki nógvar tilflytarar, sum hvørki duga at lesa ella skriva, men við tí vaksandi tali av tilflytarum verða fleiri av teimum eisini.

Herligt at fylgja við á síðulinjuni.

AÁBDÐE

            FGHIÍJKL

                                MNOÓPRS

                                                        TUÚVYÝÆØ




Feb 28, 2021

Katrin Ottarsdóttir: Gentan í verðini

 Báðir mínir lesibólkar hava havt hesa bókina á skránni.

Satt at siga, helt eg ikki hon var so góð, tá ið eg las hana. Nógvar endurtøkur og lítil framdrift. Men tá ið eg hevði hoyrt skiladamurnar prátað um bókina, skilti eg, at tað var eg, sum skilti ikki boðskapin. Onkur av konunum helt, at hetta var besta skaldsøga hon hevði lisið á føroyskum, ja tað segði hon, og hon kallaði bókina skaldsøgu. Annars komu vit eisini til, at bókin var autofiktión. Tá ið tú veitst hvør høvundurin er, hvørju foreldrini vóru, hvar hon búði sum barn og nógv annað, so er tað ringt at halda fiktión og biografi sundur. 



Onkur helt, at tað er djarvt av Katrin Ottardóttur at skriva so opið um sítt lív, ein onnur vónaði, at hetta er tað, at nú er hon komin ígjøgnum sína terapiprosess. Onkur segði enntá, at hesa bókina skuldi hon ikki havt skrivað. Hatta er júst spurningurin. Tað ber ikki til at fara at sensurera høvundar, tí at nú kendi tú hasa konuna ella handa mannin. So verða nokk sera fáar bøkur eftir á føroyskum

Vit nevndu eisini bókina debattbók. Hvat er tað so, bókin fær okkum at debattera ? Bókin nemur við tabuiseraða evnið incest ella blóðskemd. Orðið er ikki nevnt í bókini, men ein óhugnaundirstreymur kennist alla tíðina. Hvat er tað við hasum abbanum? Børnini vita væl, at hann fleingir børn....hvussu man tað vera við teimum vaksnu í bygdini? Vita tey eisini, at hann onkuntíð gloymir at lata seg í pyjamas, tá ið hann svevur saman við eini 11 ára gamlari? Vit hava ikki nógvar bøkur um hetta evni, vit hugsaðu um bókina "Rúm Aleksandru", sum var ein skelkandi bók at lesa. Tað er neyðugt at fáa hetta evnið úr skýmaskotum, kanningar, frágreiðingar og debattbøkur. 

Eitt lýti, sum vit tosaðu um, og sum eg persónliga haldi er darvandi, er sjónarhornið. Høvuðspersónurin er smágenta, men hennara tankar sveima millum sera barnsligar tankar sum tær stuttligu misskiljingarnar av vanligum myndamáli og vaksnar tankar. Men tað var ikki eitt, sum hinar bókarkonurnar høvdu heft seg við. Hon er eitt serstakt "vaksið" barn, og hon er merkt av einum  oyðileggjandi uppvøkstri. So hennara sjónarhorn ER sestakt.

Bókin hevur verið í lesikrókinum, Katrin var í viðtali í NÓN, og ummæli hevur verið í Dimmu.

https://sprotin.fo/lesikrokurin

Gæeði meg til framtíðar bókarfundir.

Feb 24, 2021

Bloggur um at blogga

 Ein skuldi trúð, at bloggarin nýtti koronutíðina til at sita í frið og náðum og skriva langar klókar bloggar. Nei, ikki eg. Blogglívið hevur verið serstakliga fátæksligt nú í langa tíð. Ikki tí at lívið hevur verið tómt og keðiligt. Kanska tí at kappingin frá Facebook er so stór? Ella tí at tað, sum eg upplivi, hóskar ikki at blogga um? Nú ið Kvinna hevur presenterað meg sum "bloggara", má eg heldur skriva ein blogg. 

Fyrst fari eg at rósa Óluvu Zachariassen fyri greinina í Kvinnu, hon dugir væl at fáa evnini fram sum vit tosaðu um. Tað var serstakliga hugfarsligt at sita og práta við hana. So allar kvinnur: sigið ikki nei takk, um tit verða bidnar at koma í Kvinnu!

Síðani tvey orð um familju. Í løtuni havi eg eina ommudóttur búgvandi, hon er akkurát fylt fimtan og gongur í skúlanum á Fløtum. Unikt innlit í eitt ungt lív. Madeleine er røsk í skúlanum, trenar í B36 og elskar at byggja putlispøl.


Katrin og Magna: Óðin á tí áttabeinta Sleipni

Sleipnir
Katrin sum Óðin við Hugini og Munini


Turið er púra bitin av fastalávint, hon elskar at lata børnini í fantasifullar grýlubúnar. Í ár høvdu vit Óðin og Sleipnir, Kópakonuna og Mona Lisu.


Feb 16, 2021

Sólrún Michelsen: Ein annar er gull

GOTT SÓLRUN Havi glett meg til tveyaran. Nú havi eg lisið hana tvær ferðir, og hon svíkur ikki. Hon fangaði meg, tað lagnutunga, melankolska huglagið er dragandi og fær teg at tysta eftir ljósi og látri. Eins og neyðtøkan í fyrru bókini var miðstillað og langnukviðin, er erotiska sambandið millum Helenu og Andreas miðstillað í hesari bókini. Tað er so vælgerandi, at Helena sleppur at uppliva at vera forelskað og tendrað. Eg eri í tveimum lesiringum, báðir settu beinanvegin hesa bókina á skrá. Sum so mangt annað komu hesir fundir í drag av koronu, men nú hava vit tosað um bókina. Allar hildu , at bókin var góð, eitt aberdabei var, at Sólrun ger so skjótt av, hon hevur so mong evni á lofti, men viðger tey ikki breitt. Nú skal sigast, at seinasta bók okkara var Karamasov brøðurnir 1,2,3, so samanburðurin er nokk ikki heilt rættvísur, ikki allar søgur skula vera 1000 síður. Eitt evni, sum vit hildu var grunt viðgjørt var aborturin. Hon fór eftir torvið, og eitt tvey trý var tað líkasum loyst. Ein slík traumatisk hending hevði kanska uppiborið neyvari viðgerð.
Nógvar hildu, at henda bókin er betri enn silvurbókin, tí at persónslýsingarnar eru djýpri. Allar vóru samdar um, at Sólrun hevur gjørt frálíkar kanningar um tey evni, sum hon viðger. Bæði slupptíðin og tuberklatíðin er væl lýstar. Helena gifti seg við Dánjal Peturi av praktiskum og moralskum orsøkum, fyri at Tórur skuldi hava ein pápa, fyri at fólk ikki skuldu peika eftir henni og sleya um hana. Dánjal Petur er ein góður maður, hann líður undir, at Helena er so køld ímóti honum. Tá ið Andrias kemur í myndina, kemur vælgerandi lív í Helenu og í søguna. Ómoralskt? ja kanska, men høvundurin hevur lætt um samvitskuna hjá lesaranum við at lata Dánja P. hugna sær við eini íslendskari seinasta túr. Hesin tríkanturin er væl lýstur, tær erotisku pallmyndirnar eru sera fínt gjørdar, týðiligar uttan at vera illavorðnar. Henda ólukkuliga støða fær kanska í so lætta loysn ...........men ja okkurt man bíða Helenu og Andriasi hinumegin síðstu síðu. Gleði meg.

Jan 15, 2021

TIL EFTIRTEKTAR (4. januar 2021)

Í eini annars frálíkari nýggjársrøðu staðfestir løgmaður afturlítandi m.a., at vit hava selt til ES, Russland, Kina og USA og framlítandi at samhandilin við allan heim skal støðugt mennast. So sjálvandi, at ein nýggjársrøða nýtist ikki at fara í smálutir. Men tað er ein onnur lyklastøða, sum nýkomna kappingin millum stórveldini hevur komið okkum útí, og sum vit kunnu gagnnýta bara við sjálv at taka stýrisvølin í hond og tora at taka støðu. Hetta vóru orðini og so ikki meir um tað. Hatta við sjálvstýrinum ljóðaði hulisligt um ikki beinleiðis óærligt, men handa lyklastøðan, sum krevur mannsmót og dirvi, er somikið ófrættakend, at løgmaður mátti givið okkum eina hóming av, hvat hann hevur í kvittanum. Her kann tí bara hugleiðast um hesa lyklastøðuna, sum í friðartíð, væl at merkja, er ein tvørlig tvístøða, hon at vilja støðugt menna samhandilin við lond, sum okkara sameindu hava sett á svartalista sum fíggindasinnað, nevniliga Russland hernaðarliga og Kina handilsliga. Og krevja av Danmark at ein NATO-radari aftur verður settur upp í Føroyum. Sum grundgeving verður ført fram, at naskir russarar ofta og tað hóttandi taka seg inn á føroyskt loftrúm, og er tí alneyðugt at eygfara hesar skaðafuglar av einum fjallatindi í Føroyum. (Øll flogfør yvir Føroyum koma væl um NATO-loftrúm eygleidd við verandi radarum og fylgisveinum, harav uppáhaldið). Føroysku fólkatingslimirnir eru farnir í sjálvdrátt í royndunum at gagnnýta lyklastøðuna. Sjúrður Skaale spyr longu í august við støði í, at NATO-radari skal setast upp á Sornfelli, verjumálaráðharran um møguleikarnar fyri í sama viðfangi at flyta radio-antennurnar hjá Færøernes kommando av Bøllureyni niðan á Sornfelli. Og seinri í eini røð av fyrispurningum fregnast Sjúrður um, hvussu føroyskt vinnulív kann sleppa upp í part sum undirveitarar og konstruktørar, og hvat kostnaðarætlanin av hesum radaraprojekti man innibera av inntøkumøguleikum hjá potentiellum vernamakarum. Alt fyrispurningar sum meira bera brá av ósmædni enn dirvi til støðutakan, sum løgmaður staðiliga eftirlýsir í nýggjársrøðuni. Umrøddi stýrisvølur verður so mikið meiri undranarsamur av at partamaður løgmans á fólkatingi, Edmund Joensen, smb. Berlingaranum, 6. oktober, saman við einum vinstramanni longu hevur skotið upp at seta NATO-radara upp í Føroyum, men í tilknýti til víðkaða marknaðaratgong í ES, hetta tí at Føroyar helst koma at missa Russlandsmarknaðin av radarans ávum. (Tó verða í uppskotinum ikki tikin atlit til mist fiskirættindini í russiskum sjógvi ). Somikið í friðartíð. Men hernaðardubbing við radaraútgerð hevur væl ófrið og fíggindaskap fyri eyga, heldur enn handilsskap. Korini í 1950’unum, tá radarastøð var sett upp á Sornfelli, vóru, at sjálvt um tað ikki er gjørligt at siga, hvør vandi, ið stendst av eini radarstøð í krígstíð, so kann tað við vissu sigast, at vandin er minni við ongari radarstøð. At Føroyar vóru settar á ein Urias-post skiltist á einum (minniluta)áliti í hernaðarmálinum, sum kom á Løgting, soljóðandi: • ...vit mugu øll gera okkum greitt, at tað er møguleiki fyri bardaga. Tað er neyðugt at rokna við hesum møguleika. Annað hevði verið ábyrgdarleyst. • radarin er ikki gjørdur bert fyri at verja, hann er eisini ætlaður til álops, tí at støðirnar eru førar fyri bæði at boða frá fíggindarakettum og at leiða egnar rakettir í mál í fíggindalandi. • liggja Føroyar berar, er vandin fyri álopi í einum komandi bardaga nógv minni, enn um herstøðir verða bygdar her, og landið soleiðis verður gjørt til eitt militert mál. Eisini gjørdi eitt viðurkent lið við 4 læknum og landslæknanum í hoyringsskrivi vart við teir avmarkaðu møguleikarnar at veita løstaðum neyðhjálp, aftrat tí, at rýmingarleiðir vóru ongar. Og løgdu afturat: “Tað er ikki uppgáva okkara og kanska heldur ikki rættur – tí her hava vit ongan kunnleika meira enn vanligt fólk – at meta um, hvussu vánir okkara verða í einum byrjandi stórbardaga. Men vit meta allir persónliga, at uttan tiltøk, sum gjørd eru øðrum stríðspartinum til verndar, eru líkindini fyri kjarnvápnaálopi á so smáar og fjarskotnar oyggjar óvuliga smá, borin saman við tann ovurhondsstóra vanda, sum verður, hava vit slík tiltøk her á landi. Tí tað, at vit eru fá, og land okkara fjarskotið, vil um so er, heldur eggja til álop á verndarliðið, har fólkaskaðin, samanborin við tættbygd lond, verður uppá seg lítil.” ----------- Mangt bendir á - ikki minst tað vantandi almenna kjakið - at NATO-radarin sum álopsmál vigar lítið upp í móti eini uppgjørdari skyldu til nýkomna hernaðardubbing fyri tey sameindu sum vit eru – sum tað eitur- í virðissamfelagi við. Gaman í. Men eru tað tey vesturlendsku virðini, stórveldini kappast um? Og hvussu stendur til við virðisgrundarlagnum undir okkara sameindu? Spyrjið Biden um tað. Hin 21. Apríl 1959, varð soljóðandi meirilutauppskot samtykt við 17 atkvøðum móti 11: Málið má haldast at vera avgjørt og verður tikið til eftirtektar. Løgtingið undirstrikar sína andstøðu ímóti militerari útbygging í Føroyum í vanligari merking, um talan verður um slíka. Er tað kanska hetta, harra løgmaður, tú vilt hava okkum at tora í 2021? .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... Tórshavn, 4. Januar, 2021. Jóan Pauli Poulsen (Sum sæst, er greinin skrivað áðrenn rokið, sum hevur verið í kongressini í Washington, og er sostatt ikki ávirkað av støðuni í USA beint nú)