Útferð við Tilhaldinum

 Vit fóru í trimum bussum úr Steinatúni í Havn, og leiðin gekk til Fuglafjarðar. Skráin var nøkulunda soleiðis:  kirkjan, súpan, Ribarhús, Bergfrost, døgurði. Eg fekk eisini stundir at hyggja at Karyatiduni og bátasavninum. 

Kirkjan í Fuglafirði er frá 1984, hon er javngomul við prestin, sum nú er - Gerhard Jóanson Mikkelsen. Hann greiddi frá í kirkjuni. Nakað frá søguni og tilknýtinum til aðra gamla trúgv.

Altartalvan er sjáldsom, ein sjeyarmaður ljósastaki, framskorin mynd úr sama tilfari sum veggurin. Sera diskret ella lítið prangandi. Prestur vísti okkum messuaklarnar. Tað flottasta í krirkjuni eru kanska vindeyguni, tí sum prestur segði, vanliga hava kirkjur smá vindeygu, sum ikki eru ætlað til at hyggja út í ígjøgnum, men Fuglafjarðar kirkja hevur panorama vindeygu út ímóti bygdini og havinum, so at tú fært hugnað tær við tí, um tú keðir teg.. Tey hava eisini rúmligan kirkjukjallara, har fingu vit góða súpan og kaffi.

Í Ribarhúsi greiddi Atli Petersen við PP framløgu frá handilsvirkseminum hjá familjuni hjá sær, langabba, abba og pápa. Frá byrjan í átjanhundrað og fýrsunum, skip, fiskur, handil. Virkið hevði sínar egnu pengar, og eftir niðurgangstíðir enduruppfunnu teir virksemið og hildu fram. 

Í dag verður Ribarhús brúkt til samkomur av ymsum slag, rundarf øðingardagar, listaframsýningar og slíkt. Heimavirki heldur til í húsinum og visit Fuglafjørð. 

ein niðarjarðarskipan, ljóst og rúmsátt

Spennandi var at fara at síggja frystitunlarnar hjá Bergfrosti, tey hava 10 tunlar, 28.000 fermetrar. Hugsi bara, sum tað er snilt at útnytta temperaturin í fjallinum sjálvum.

Summir eru frystitunlar, aðrir eru goymslutunlar. Fyrimyndarligt ljóðaði samstarvið millum Bergfrost, Havsbrún og framherja.

Ein partur av verkætlanini er grót. Grótið, sum kemur úr fjallinum skalr seljast og nýtast. Túsundatals lastbilar við gróti eru brúktir í økinum til bryggju og ídnaðarøki.

Símun Pauli Sivertsen greiddi frá

Vit lurta bergtikin

Í Fuglafirði eru tey framman fyri sína tíð, sum tey fyrstu í heiminum hava tey eina standmynd av hesum slag, til minnis um kvinnur deyðar í barsissong. 

Kariatydan er hon sum stendur undir, hon sum ber øllum uppi. Á hana byggja tey sítt lív,  hús, altanir, tempul og terrassur. Hon stendur stinn.

arvurin, framtíðn

Bæði báta- og bilasavn er í Fuglafirði, so ein má siga, at mentanarliga er hetta eitt fjølbroytt pláss.

Vit fingu døgurða á Muntra, tað var ein frálík løta, og vit sungu nakrar sangir. Og omaná var hetta:

hesar báðar glaðar, at kakan er komin á borðið

Men hvør er tað, sum skipar fyri einum slíkum væleydnaðum, fjølbroyttum túri, sum gevur føðslu bæði til likam og sál. Tað er sjálvandi stjórin Erikur Suni, tú sært hann høgrumegin á myndini, tað er hasin við brillunum. 

Útferð við Reyða krossi

 Deiligt, at vit, sum ikki longur eru partur av teimum siðbundnu "starvsfólkaútferðunum", eisini sleppa útferð. Havi verið tvær útferðir í vár: við Reyða krossi 14. mai og við Tilhaldinum 19. mai.

Tann fyrra útferðin var inn í Eysturoynna:

1. Selatraðar kirkja,  2. Skótadepilin á Selatrað,  3. Døgurði,  4. túr um Toftavatn,  5. Um Runavíkar kommunu í Løkshøll  6. Fríðrikskirkjan

Kirkjan á Selatræ er frá 1928, eiðismálarin Niels Kruse hevur málað altartalvuna, og tað er sama motiv sum í kirkjuni við Gjógv. Søgan er, at báturin er í Sundalagnum og menninir eru Selatraðmenn. soleiðis er eisini við Gjógv har báturin er í Djúpunum og menninir gjáarmenn. Sigrun Gunnardóttir hevur málað einglar báðumegin innhurðina. Adreas Weihe var ein, sum var forsprákari fyri at byggja kirkjuna, Sjáldsamt ert, at teknini stóra Alfa og lítla Omega við síðuna av altartalvuni eru júst hansara forbókstavir.

Skótadepilin hevur eitt gott amfiteatur, har ið vit sótu, meðan ein ungur maður greiddi frá.

skótadepilin á Selatrað

eftir Niels Kruse

 

Tá ið vit komu til Runavíkar fingu vit døgurða í Skótahúsinum við  Løkin. Í løkshøll greiddi Torbjørn Jacobsen frá menningini í kommununi og vísti myndir og grafar. So var gongutúrur á skránni, hevði gloymt telefonina í bussinum, men onkur segði mær, at tað vóru 7000 fet.  Síðani varð farið út á Nes at síggja Fríðrikskirkjuna við síni 6-8 tons tunga krossi yvir altarinum. 

Ein sera góður og upplýsandi túrur.

Mads 80

 Mads og Anne Lise búðu á Solbakken í sjeytiárunum, og tað er haðani vit kennast. Tá høvdu vit børn, og nógv tíð varð brúkt á spæliplássi og í parkini. Nú hálva øld seinni er bólkurin tódnaður nakað, men enn er hugfarsligt at koma saman. 

sólbakkagongan fyrst í áttatiárunum

Mads er ein sjáldsama virkin eldri maður, hvønn dag sporar hann nógv túsund fet, hvørt summar fer hann til Íslands at fiska og ríða. Sum limur í manskórinum syngur hann hvørja viku og ferðast eisini við teimum. 

Mads og Anne Lise elskaðu at ferðast. Onkuntíð var eg við í ferðalagnum. Minniligir eru túrarnir í Marokko (2017) og Russlandtúrurin  í 2019. 

Mads er góður vertskapsmaður, hann er lív og sál í hvørjum balli, og hevur hann gittar við, er kvøldið bjargað. Eisini dansigólvinum er hann meistari, bæði í føroyskum og útlendskum dansi. Hann hevur verið berandi í Dansifrøi í mong ár.

Nú ið Mads var blivin einkjumaður, fann Jórunn uppá , at vit skuldu fara at spæla kort. Vit plagdu ofta at spæla whist fyrr. So tað gera vit nú, hittast eina ferð um mánaðin og spæla kort og práta, dagføra hvørt annað um, hvussu lívið fer við okkum. Eisin har er hann exseptionellur, hann telur allar litirnar á øllum fýra hondunum í senn - tak hann!

Tað vóru stórtíðindi, tá ið Mads herfyri kundi fortelja okkum, at nú hevði hann funnið eina hjartanskæra. Maria og Mads eru gott prógv um, at lívið hevur okkurt at bjóða eisini okkum gomlu.

Nú í nøkur ár hevur Mads verið sjálvboðin´í Reyða krossi, hann arbeiðir í klædnainnsavningini.

Hjartaliga til lukku kæri vinur!

 

T

Skeið á Háskúlanum

 MÁF og Føroya fólkaháskúli skipaðu fyri leiklistaskúla 30. apríl til 3. mai 2026. Tvey skeið, annað var í skriving til pall v. Gunnvør Reynberg, og hitt var skeið í at spæla sjónleik v. Bo Skødebjerg. Eg var í leikarapartinum.

Undirvísararnir

Hóskvøld og fríggjadag gjørdu vit ymsar venjingar. Vit spældu stuttar leikir, sum Bo hevði við. Vit tosaðu um at skapa persónar og um, at eitt og hvørt menniskja hevur ein "undirtekst". Ein kann spæla sín undirtekst út ella spæla burtur frá sínum undirteksti, hava undirtekst og spæl hvørt sær. Tað er sum at "lúgva" , meðan tú spælir.

úr "Menningartíðir"

Børn duga væl at spæla rolluspæl. Tey eru so leys av sínum fordómum og av, hvat onnur halda um tey.

Vit gjørdu sansavenjingar til ljóðundirspæl.

Ein venjing var at líkasum gita ella síggja, hvat ið onkur var í ferð við (rørslur), síðani broyta gerðina við at finna upp á aðra rørslu, sum hóskaði inn, so kom næsti og broytti aftur. Sera stuttligt og avbjóðandi rørsluspæl.

Samd

Eg elski mítt lív

Røddirnar

Ein onnur venjing var at skriva ein monolog, sum presenteraði ein persón, teirra millum, sum komu fram var ein bringureyði og tvær kettur.

Leygardagurinvar tann stóri dagurin, tá skuldu vit síggja og uppliva tað, ið hini høvdu skrivað. Ein vansi var, at alt var skrivað á førpyskum og dramalærarin skilur ikki føroyskt. So har var ein bági, sum varð loystur við vitlíki.

Tað vóru fimm leikir komnir burtur úr skriviskeiðinum, og lærarin býtti leiklutirnar ímillum okkum 7, sum vóru á leikaraskeiðinum. Síðani varð leygardagurin og sunnudagsfyrrapartur brúktir til venjing, og seinnapartin sunnudag vóru so sýningar av: Út við røddunum,  Menningartíðir,  Samd, Flogferð og Eg elski mítt lív.

Sonja farin

 Nú fingu vit deyðsboðini um Sonju í kvøld 23. apríl

Vit kendust síðani sjeytiárini í Keypmannahavn, tá ið hon og Sigga búðu á Sólbakkanum. Vit høvdu ein bindiklubb tá - GANTESA,  hann er til enn, nú nakað  færri konur enn tá. 

Vit eru í Gulu smiðju og hyggja okkum um

Sonja var eitt sjáldsama positivt menniskja, sjálvt tá ið sjúkan rakti, og hon fekk illa gingið, segði hon, at hon skuldi ikki lata illa at. Og Sonja hevur ikki altíð havt undanvind í lívinum, men hennara ljósa sinni og lívsmót hevur borið hana ígjøgnum.

Tað var serstakt at fara í bindiklubb hjá Sonju. Eitt var, at hon búði í Runavík, so mann skuldi koyra inn í Eysturoynna. Eitt annað var, at hon fann upp á okkurt eyka, okkurt mentanarligt. Hon hevði fingurin á pulsinum, tá ið tað ráddi um mentan, og inni hjá henni vóru bøkur og list. Sonja skipaði fyri, at vit. fóru á framsýning hjá Tummas Jákup Thomsen, vit fóru at vitja Gulu smiðju, og Sonja bjóðaði okkum í CIBO.

"Í gestabók skrivar man bara skemt,

men tað er ikki altíð líka nent."

            Sonja Anelina Gaardlykke

Soleiðis skrivaði Sonja í mína gestabók einaferð, og tað minnir meg á hennara humor og vit. Onkuntíð hevði hon ein tekst við, sum hon vildi lesa upp fyri okkum í bindiklubbinum. Hon hevði góð minni um sína tíð á pedagogseminarium, og hon var væl lýdd millum børnini, har hon arbeiddi.

Kirkjan á Glyvrum var so gott sum fullsett, nú ið Sonja varð borin út. Tað var ein vakur fremstibonkur, har Sigga sat við sínum yndisligu fýra børnum, sanniliga ein vøkur heilsan til Sonju.  Hvíl í friði, kæra Sonja!

List í Runavíkar kommunu

 Mentanardagarnir í Runavíkar kommunu eru sera umfatandi. Tað er rós vert, at allar bygdir eru við í hesum tiltaki. Vit fóru eftir nøkrum framsýningum. 

Fyrst sóu vit fuglamyndirnar hjá Silas Olufsen, tær eru sera hugtakandi, súlan sum stoytir seg og glitrandi æðublikur. Og nógvar av myndunum eru tiknar til havs eisini, har ið fuglurin livir sítt frælsa lív og leitar eftir føði. Nógvar flottar nærmyndir, hugsi bara wau hann hevur gott zoom.

Næsta stopp var í Glyvra kirkju, flott stór kirkja við altartalvu eftir Frithjof Joensen. Hetta er kirkjan hjá Almu, minnist, hvussu spent hon var, tá ið kirkjan skuldi byggjast út. Henda framsýningin var málningar hjá Heðini Kambsdal.

Síðani gekk leiðin til Lamba at síggja UTOPIA hjá Tummasi Jákup Thomsen. Vit vóru hepnar at hitta listarmannin á máli og fingu eina persónliga søgu um listarverkið. Listarverkið er 100 nummarmerktar myndir, sum røkka frá gólvi til loft. Myndirnar vísa hansara uppliving av tíðindum og gerandisdegnum hjá okkum. Sera litríkar myndir, nógvar av kríggi og bumbugretum. Á hvørjari mynd er eitt minimenniskja onkustaðni, tað er eygleiðarin sjálvur. Hugskotið til verkið er frá Gøg og Gokke, sum siga "at nú síggja teir UTOPIA" . 

Annars er meira upplagt at hugsa dystopia.

Næsta sýningin vit vitjaðu var í missiónshúsinum í Søldarfirði, eitt lítil framsýning um 2.heimsbardaga á Skálafjørðinum.

Seinasta stopp var í Grótinum á Skipanesi. Eisini har hittu vit stigtakaran Signar á Brúnni og konuna. Myndirnar vóru eftir Fridu Zachariassen ella Fridu í Grótinum. Fingu at vita, at navnið í Grótinum er av Skipanesi og fór haðani til Klaksvíkar. Frida hevði so serstakan egnan stíl við teimum beinu strikunum.

HOLIÐ á Tjóðpallinum

 

(UPS! handan yvirskriftin kann vist misskiljast!)

-----------------------

Ein sjóferð man vera vanligasta myndin av lívinum her um okkara leiðir. Lívsins ferð verður farin  saman við øðrum, øll sigla lívsins hav, men ikki øll hava líka góðan bát. Nú hava vit møguleika at síggja HOLIÐ eftir Elmars Sepkovs og Reinis Suhanovs á Tjóðpallinum.

Tey eru fimm fólk og ein gummibátur við stórum holi. Men áskoðarin sær ikki holið beinanvegin, tað kemur óvart á, at holið er so stórt!

holið

Manningin møtir  trupulleikum, og vit síggja, at tey hava ymsar loysnir, alt eftir lyndi og uppfinnsemi. Leikurin verður lýstur sum ein klovnaleikur, og hann er rættiliga stuttligur. Minnir í støðum um ein teknifilm ella Pantominu. Øll hava ymsar loysnir t.d., tá ið tey skula um eina á/gjógv.

Tey byggja ein bát, samstarv

Eitt hæddarpunkt í leikinum er, tá ið vandi hóttir, t.e. tvey kuffert, sum kanska eru vandamikil. Kuffertini vísa seg at vera portrið til ein dreym ella eina veitslu, umboða kanska ein skamt av onkrum "spennandi" evni......í kuffertunum eru óroyndir møguleikar, sum ein kann fáa nógv ella lítð burturúr. Nógvar aðrar stuttligar hendingar eru, sum vit ikki skula taka fram her.

Inga finnur eina loysn

Persónar: Tey eru fimm tilsamans.  Kristina SH spælir Baibu. Baiba er kenslusom, grætur lætt, men gleðist eisini lætt. Er kanska ikki tann hvassasti knívurin í skuffuni. Hon er so óluksáliga stuttlig, hevur eitt fantastiska talandi andlit. Rannvá spælir Ingu. Inga er eitt sindur uttanfyri, hermir nógv eftir hinum, men kann eisini vála avstað í egnari verð, tað serliga er við Ingu, at hon sigur einki - bara eitt orð - brúkar bara kropsmál. 

Inga í solodansi

Ommudóttirin hevði ta tulking, at Inga var øðrvísi enn hini, hon var klókari.Hon helt, at Inga kanska var "undercover", tí at hon helt seg fyri seg sjálva og eygleiddi alt. Inga hevði konstruktivar loysnir. Men tey undirmettu hana, tóku lutir úr hondini á henni og fóru við henni sum við einum barni. Tá ið leikurin endar, er tað torført hjá Ingu at sleppa upp í bátin, sum um onkur stýrir henni. 

"Seglini dúkaðu.."

Kristina SO spælir Sanu, hon er so skilagóð, roynir alla tíðina at greiða frá, hvat tað er, vit síggja. Hon rudddar upp eftir Búa. Hon hevur rættiliga nógvar replikkir, meira álvarslig enn Baiba. Búi er fjórði persónurin, og hann sigur eisini nógv. Tá ið hann tosar, ger hann nógv av at brúka kropsmál at vísa, hvat hann meinar. Hann er mannfólk, og tað er áhugavert sum áskoðari at uppliva, at ein kanska væntar sær meira ella okkurt annað av honum. Annars rættiliga góður líkarættur á pallinum. Ljóðmaðurin Heðin Raymund er partur av manningini, hann er í somu klæðum og hjálmi sum hini. Hann situr í gummibátinum. Tað fantastiska við ljóðinum er, hvussu neyvt tað fylgir hvørjari einast rørslu, ótrúliga væl gjørd "timing". Kropsmálið verður undirstrikað við ljóði.

Eingin tala er í leikinum, ella tað, sum er av orðum, er volapúkk uttan einstøk international orð sum t.d. problem. Tað, sum tey søgdu , var vent til okkara, sum hugdu. Sera lítið ella einki verbalt samskifti var teirra millum. Hvussu tulka vit tað? Samskifti millum menniskju er  afturvendandi spurningur alla staðni í lívinum. Tá ið friðarsamráðingar eru, hvat mál verður brúkt, og brúka tey tolk? Og hvørjir staklutir hvørva í týðing? Tá ið keyp og søla fer fram, tá ið familjur enda í arvastríði....altíð er neyðugt at samskifta, og vantandi samskifti kann elva til manga vanlukku.

Øll í bátinum uttan Inga

Sum eg skilji, er hetta ein spildurnýggjur leikur, sum tveir litavar hava gjørt saman við leikarunum. Tað er hugaligt, at slíkt nýskapandi verk fæst í lag her hjá okkum. Hann er so langt frá Hans A. Djurhuus og Rasmus Effersøe, sum tað slepst. Mál, søgugongd, samanhangur – alt er endavent.

Frálíkt, frískligt, forvitnisligt, forkunnugt, frábregðandi fyribrigdi!