Sjónleikaraskeið jan-mars 2019

Kvøldskúlin og Sjónleikarfelagið í Havn hava á fyrsta sinni boðið sjónleikaraskeið út til tey eldru, tey vaksnu ella tey gomlu, hvat ein nú vil kalla okkum. Vit vóru 9 fólk í mínum bólki, í leikinum vóru eisini fólk úr +45 bólkinum og nøkur børn.

Sóleyð Danielsen var lærari og leikstjóri. Og hon dugir alt, hon hevur eitt so fínt eyga fyri logistikki, casting og sjálvandi øllum tí sjónleikarliga, hugsi mær, at hon hevur havt ikki so lítið heimaarbeiði hesa tíðina! Hon ornaði rekvisittir og ljóðfílar og hevði í øllum, hon gjørdi, fakligan førleika og ungdómsligan myndugleika. Takk Sóleyð.

Skeiðið vardi 12 vikur, frá januar til mars 2019. Fyrstu fundirnir vóru í Sjónleikarhúsinum, og síðani vandu vit á Sanatorium í Hoydølum. Vit vandu tveir seinnapartar um vikuna og ímóti endanum vandu vit um kvøldið.
Bygningurin, størsta hús úr viði í Føroyum, spældi høvuðsleiklutin. Fólk, sum komu at hyggja, vóru nú á Sanatorium, (onkur áskoðari føldi seg, sum var hann á kostfeildini), trappurnar eru tær somu, rúmini eru tey somu, høgt til loftið og sera ljóst inni.

frá vinstru aftast: 1. Karsten Olsen, Mikkjal á Ryggi, mammudrongurin Jákup, Jørgen Frantz Jacobsen,
2.Anna Olsen kona Karsten. Birita. Marita, gentan hjá Jákupi. 3. Bedda, vaskikona. Mamma Jákup, í hatti. Fina frúa Ann Charlotte. Pirkan.4. Klemman. Per, sonur Karsten og Annu. Rasmus, sjúklingur. Marjun, dóttir Biritu. Lea, sjúklingur. Dr. Magnussen

Tann fyrsta sýningin var serstøk, tí at so mong av áskoðarunum høvdu tilknýti til húsið ella tíðina. Tað var sera gott at hoyra, at tey høvdu fingið nógv burturúr. Onkur segði, at eg líktist akkurát Klemmuni (sum var sjúkrasystir á Sanatorium), nógv søgdu, at Hilmar líktist akkurát dr. Magnussen.

So nógvar lagnur blivu avgjørdar har í Hoydølum. Vit hava lisið um tað hjá Karsten Hoydal, SVF hevur gjørst dokumentarsending um tað, og nú er ein leikur eisini spældur um tuberklatíðina. Heil hús doyðu av tuberklum, foreldur doyðu frá smáum børnum. Menn sluppu ikki til skips og mistu sína inntøku. Og í øllum hesum var eisini ein mótstøðurørsla, sum nørdist av eini vanlukku í Týsklandi, har fólk doyðu. Týðiligur paralellur til anti-vaccinatións tosið í dag viðvíkjandi MFR koppseting.

Sjónleikur er eitt ítriv, sum øll kunna vera við í, tað er ein edil list, sum gevur møguleika at granska menniskju og hendingar innanífrá. Sera spennandi skeið og lívsjáttandi 12 vikur. Tá ið sýningarnar vóru av sunnudagin, vóru øll við til at rudda, og Sanatoriið sá betur úr, nú ið vit fóru, enn tá ið vit komu, fóru vit oman í Sjónleikarhúsið at eta døgurða. Ein hugnalig stund við góðum fólki.

Føroyskt sum annaðmál. Ella: Meðan vit bíða 2

2015

Átta ferðir havi eg staðið á samkomu hjá Kvøldskúlanum og róst næmingunum. Átta ferðir havi eg sagt, at nú verður arbeitt við at skipa undirvísingina, soleiðis at tilfar, lærarakreftir og støðismetingar vera á evropiskum støði. Skjótt verður "føroyskt sum annaðmál" eitt virðiligt og virt fak sum onnur fak, við skikkaðum lærarum og góðkendum royndum á ymsum stigi osfr. Skjótt. Skjótt. Samband hevur verið alla tíðina við MMR, men eg vil ikki kalla tað eitt tætt samband ella eitt effektivt samband. Tað er ikki langt av Hoyvíksveg í JH Schrøtersgøtu - fysiskt. Men stundum hevur tað virkað, sum skuldi Kvøldskúlin ligið á mánanum.

Vár 2018

Á Námi seta tey fólk, oftast lærarar, at gera lærubøkur, t.d. fulltíðarstarv at gera lærubók í landafrøði ella stjørnufrøði. Men føroyskt sum annaðmál hevur ikki slíkt fulltíðarstarv. Gamaní onkur situr og blaðar í eini danskari ella norskari bók ætlað tilflytarum í teimum londunum. Men danskt og norskt eru púra ólik føroyskum, tá ið tað snýr seg um mállæru, so tað er valla vegurin at fara, um vit vilja gera eina góða lærubók, hóast temu og myndatilfar kanska kundu verið góður íblástur.  Kanska vit skuldu skeitt at Týsklandi? Týskt og føroyskt eru lík mállæruliga.  Har eru milliónir av tilflytarum úr øllum heiminum, har er CEFR skúlar á øllum stigum. Ivaleyst hava tey væl skipaðar lærubøkur við hóskandi mállæru til hvørt stig.

vár 2017

Raðfesting er sjálvandi lykilsorðið. ALT er raðfesting, skúlin er raðfesting, LÍVIÐ sjálvt er raðfesting.

heyst 2018

28.03.2019
Nú í gjár var aftur ein hátíðardagur á Kvøldskúlanum. Ein deilg løta á Reinsarínum, deiligt at síggja tey glaðu ungfólkini, deiligt at fáa gávu og rós. Tað besta við degnum var, at landsstýriskvinnan Hanna Jensen segði, at nú eru tey farin at endurskoða námsætlan, og nú verður framhald av framhaldsskeiði, og nú fara tey at implentera CEFR. Og - hoyrdi eg í útvarpinum - nú fara tey at gera vaksnamannaskúla (svarar kanska til VUC í DK, sum hevur hesa undirvísing um hendi).  Takk (fyribils) Hanna, og Takk Kvøldskúlin, sum hevur taðað og slóðað fyri í mong ár.

Hanna Jensen

tey syngja

Páll fangi, leikbrot

 

An fær sína váttan frá stjóranum Jógvani Sørin

Angelina talar

Alina, lærari

Juliana talar

Námsferð í Sandoy 15. mars 2019

Vit eru so heppin at hava ein bussførara í flokkinum, Darek. Vit fóru av Gomlurætt um morgunin. Øll vóru har, øll tólv og Aurora lítla.

Fyrsta stopp var hjá Yuni í Skopun á Ognarvegi, eitt so vakurt hús og ein flott buffet. Tað var ótrúliga lekkurt og flott at verða boðin til so gott borð. Yuni er bóndakona og hevði gjørt alt sjálv, har var bæði føroyskt og asiatiskt.

Síðani vóru vit á Føroya grótvirki, Sands kirkju, túninum hjá Húsfrúnni og Putlhúsi í Dali. Okkara seinasta stopp var Skálavík, har Ligea vísti okkum kinesiskar lodnar hønur. Ein so frálíkur túrur.

stórur klettur verður sagaður við diamanti

vørur úr gróti

Yuni gevur seyðinum

Í Putlhúsi í Dali

lodnir kinesarar í Skálavík

Tá ið vit vóru aftur á Skopunar kei, komu skopuningarnir Yuni og An við kaffi og kaku, so fingu vit okkum har í sólini. So verður tað ikki betri.

KVINNUKVØLD 2019

Lisa keypti okkum bilettir til kvinnukvøld í Eydnuni á Oyrarbakka. Nú er hon næstan á heimavølli har norði, tí at hon er í løtuni í starvsvenjing í skúlanum við Streymin.

Skráin var fjølbroytt, framløgur og skemt, mótasýning og matur, og so sungu Allan og Edith.

Fyrst á skránni var Harriet Olafsdóttir, sum greiddi frá sínum virksemi. Ein sera virkin ung kvinna, má ein siga. Nógv jørn í eldinum og nógvar ætlanir. Stuttligt at farið til Æðuvíkar til heimablídni.

Beinta Løwe segði eitt sindur um kvinnur í politikki, men tað var sera lítið, bara nøkur fá árstøl og so onkrar skemtiligar anekdotur.

Maturin var sera góður og leskiligur, ein borðiskur í part og drekkivørur. Hetta er 14. ferð Sunda Róðrarfelag hevur kvinnukvøld, so tey hava royndirnar og góðar stuðlar.

Tað stuttligasta var Oldurin og Katrin Kalsberg, also also tey eru herlig.
Takk fyri eitt stuttligt kvøld, deiligt at fara úr Havnini onkuntíð og síggja, at tað er fólk og lív aðrastaðni enn í Havn.

V.U.Hammershaimb fyllir 200

Alt okkara lív hava vit hoyrt um VUH, faðirin at skriftmálinum, og um øll onnur árstøl verða gloymd, stendur 1846 rist í grót. Tað var tá, føroyskt skriftmál varð til. Sjálvandi hendi hetta ikki upp á eina nátt. Men vit vórðu lærd, at hetta var í 1846.

VUH fylti 25. mars , og dagurin hevur í nøkur ár verið havdur sum móðurmálsdagur. Vit fara at hátíðarhalda 200 ára dagin hjá hesum merkismanni við einari kvøldsetu á reinsarínum klokkan 19 hetta kvøld.

Skráin er ikki long, men góð. Vit hava fingið nøkur av okkara bestu mentafólkum at vera við.

Vælkomin

Felagssangur

Føðingardagsrøða (Óluva Klettskarð)

Tónleikur v. Svabonius

Yrkingaupplestur (Elin á Rógvu og Páll Danielsen)
Dramatiskt portrett av VUH (Hans Tórgarð)

Tónleikur við Svabonius

At stava er lættari

than to spell          (Birgit Remmel)

Yrkingaupplestur   (Elin á Rógvu og Páll Danielsen)

Felagssangur 

Takk

Tað eru Føroyamálsdeildin á Fróðskaparsetrinum og Málráðið, sum skipa fyri
Sí eisini www.setur.fo

MÁF veitsla

Havi verið í veitslu í Sjónleikarhúsinum, og til virðislønaravhendan. Suðuroyingar fingu virðisløn fyri besta pall og búnar, og tey fingu eisini fyri ársins prik. Gøtufólk fingu fyri Heddu Gabler, høvuðsleiklut og kvinnuligan hjáleiklut. Jørundur Hundadagakongur fekk eisini tvær virðislønir. Sera festligt.

Undirhaldið undir borðhaldinum var sjálvandi sjónleikur, smáir leikir frá Dramaverkstaðnum, Klaksvík, Gøtu og Suðuroy.

Totalt genialt sjóð frá Dramaverkstaðnum, smáir menn dansa, andlitið er í hvørjum føri búkurin á leikaranum, høvd og armar eru uppi í hattinum. So ótrúliga stuttligt.

Sangheftið var sjáldsamt í føroyskum høpi, men tað hoyrdist, at tað var akkurát tað rætta til tað yngra veitslufólkið. Tað var stuttligt at hoyra teirra glaðu røddir. Tað var bara so kalt í Sjónleikarhúsinum, okkurt við oljufýringini. Anna segði, at hon fekk ongantíð ordiliga hita í seg. Vit sita í frakka og húgvu til borðs.

Anna og Tórur og eg, ordiliga við upp á tað. :)

ARR eftir Auður Avu Ólafsdóttur

Bókin "Arr" vann bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins 2018. Nú havi eg lisið hana tvær ferðir, fyrru ferð á donskum og seinnu ferð á íslendskum. Auður Ava Ólafsdóttir er fødd í 1958 og hevur skrivað 7 skaldsøgur.
Ein sera lágmælt, hugsanarsom, grípandi frásøgn um lívsvirði. Ikki um stórar, ógvusligar ella søguligar hendingar, men um gerandisligar hendingar og samskifti millum menniskju. Tær ógvusligu krígshendingarnar og kenslurnar eru sum ein undirstreymur, sum vit fáa

Eins og Ove í bókini hjá Fredrik Backmann ("Ein maður sum eitur Ove") ætlar høvuðspersónurin Jónas at beina fyri sær. Hann heldur, hann hevur livað nóg leingi, upplivað nóg mikið, og at eingin fer at sakna hann, um hann ikki finst. Men praktiskir spurningar stinga seg upp, tá ið tú ætlar at forkoma tær. Og Jónas er fram um alt ein praktiskur maður. Humor hómast handan hesa hóttandi ætlan.

Myndamálið er sera lætt fatiligt og gerandisligt.
Søgan flytir seg úr tí friðarliga væl skipaða Íslandi til Miðevropa, til eitt land, sum hevur verið herjað av kríggi. Borgarakríggi, sum merkir bæði land og fólk. Arrini eru sjónsk í býnum, á fólkunum og í fólkunum. Arr eru so ymisk, summi kanska borin við gleði og stoltleika onnur við skomm. Ferðin úr Íslandi setir Jónasa lív og trupulleikar í eitt perspektiv, sum Jónas ikki hevur gáað um.
Ein borur prýðir permuna á bókini, og borimaskinan hjá Jónasi spælir stóra rollu í søguni, eins og skrúvur, máling, flísar og annað. Eg hugsi bara (á sexistiskan hátt), tað er flott av eini konu at vita so nógv um amboð og umvælingar.

Sera góð bók.