Dec 7, 2014

Tá ið Niko fór til Havnar 8

 

LOYSN 7: Reyðhetta (Grimms ævintýr)

Nú gekk Niko á koyrivegnum, nógvir bilar koyrdu bæði suðureftir og norðureftir. Meðan hon gekk, tók hon urið upp úr lummanum og fór at hyggja nærri at tí. Hon vendi og snaraði tí, og aftanfyri á baksíðuni sá hon skrivað “gníggja her”. Ha? Gníggja? OK, hon at gníggja við hondini, men tað hendi einki petti, so tók hon hálsturriklæði at gníggja við, tí tað var so mjúkt sum ein pussiklútur. Hon gníggjaði og føldi, at tað bleiv ordiliga heitt, so hoyrdi hon eitt heilt spakuligt murrandi ljóð, hon vendi urinum, og nú sá hon, at pinnurin var farin at mala, og tølini vóru farin at skifta, tey runnu spakuliga runt, nakað sum tølini í kilometurteljaranum í einum bili, aftaná 9 kom null og so umaftur frá 1. Tess skjótari hon gníggjaði, tess skjótari mólu tølini. Hon bleiv ordiliga móð í hondini av at gníggja, so hon helt uppat, og tá stóð pinnurin á 1835.Løgið hugsaði Niko, man tað vera eitt árstal? hvat mundi henda í 1835 ?

clip_image002

Tað vóru ikki nógv fólk til gongu, men nakað sunnanfyri Áir, sá Niko ein ungan mann, hann var ræðuliga fínur, í bláum eyðkennisbúna við reyðum strikum á buksubrókunum. Hann stóð og gjørdi okkurt beint við eitt træ, sum stóð við vegin so einsligt, Niko var forvitin , so hon fór at ganga skjótari. Tá ið hon kom yvir til træið, var maðurin farin at klíva upp í træið, og nú sá Niko , at ein gomul kona sat við fótin á trænum, hon var avgomul, kundi verið langomma hansara. Niko hugdi upp í træið aftur, men nú var maðurin burtur. Løgið hugsaði hon, hatta má eg kanna, og hon kleiv upp og sá, at træið var opið innan, og mann kundi fara niður í, sum inn í eitt hús. Hon so gjørdi, men tá bleiv hon bangin, tí har niðri sat ein hundur við so stórum eygum sum Vesturkirkjan, hann sat á einum pengakassa, og drongurin stóð har eisini. Niko kúvendi, royndi at klóra seg uppaftur úr trænum. Hon skurslaði sær knøini, men tað legði hon einki í, hon vildi bara burtur frá hasum hundinum. Tá ið hon kom aftur á vegin, segði hin gamla konan –Nú, hevur tú tað? -Hann er har niðri enn, segði Niko, og eg veit ikki, um hann nakrantíð kemur uppaftur. So skundaði Niko sær sín veg, hon hugsaði enn um tann stóra hundin, hvat nú, um hann slapp upp úr trænum?

Dec 6, 2014

Tá ið Niko fór til Havnar 7

LOYSN 6: Risin og kellingin (føroysk søgn)

Tað var ein øgiliga langur teinur at ganga til brúnna, tað var farið at kava, og Nikolina var nokso móð. Hon hevði gist á Eiði, men var farin heilt tíðliga upp fyri at kunna ganga, meðan tað var ljóst. Hon var farin upp í sólarrenningini, og tá ið hon steig út á trappusteinin, kom sólin akkurát upp, himmalin var reyður og gulur. Sum hon stendur og nýtur sýnið, hoyrir hon eitt andskræmiligt skríggj –Flýttu þér, sjáðu sólina! Hon bleiv illa við, men aftaná var púra kvirt, so var hon farin til gongu suðureftir tann vegin, sum fólkini høvdu greitt henni frá, at Havnin var.

clip_image002

So nú gekk hon á brúnni, eingir bilar vóru enn, tí klokkan var ikki meiri enn 7 á morgni. Av brúnni sá Niko yvir á Nesvík, og har var onkur uppi sá hon, ein smágenta gekk í fjøruni og hentaði skeljar. Hon var í reyðari húgvu og stríputum sokkabuksum. Mamma hennara stóð aftanfyri hana við eini tasku, -Hvat gert tú? spurdi hon gentuna. –Eg henti skeljar til ommu, hon kann brúka tær at pynta við í urtagarðinum, og so ætli eg mær eisini at taka lyng í haganum, so kann hon gera sær eina jóladekoratión. –Ja, men nú skalt tú fara, nú er dagur komin, hygg tak taskuna, ynsk ommu góðan betring og heilsa henni frá okkum. Ja mamma, segði gentan. So fór gentan beina leið niðan í hagan, tí hon skuldi vitja ommu sína, sum var sjúk. Omma hennara búði á ellisheiminum í Streymnesi , og tey plagdu bara at ganga gjøgnum hagan. Niko fór aftaná við urinum í lummanum. Nú sá Niko, at gentan legðist at henta lyng, hon stappaði lyngin í taskuna. Meðan gentan liggur á knæ og slítur lyng, nú kemur ein gomul kona til hennara. –Hvar fert tú lukka. –Eg fari at vitja ommu, tí hon er sjúk. –Hvar býr omma tín lukka? spyr hetta, men Niko helt, at tað var ikki ein kona, men okkurt, sum var latið í sum ein gomul kona, tí málið var so undarliga hart og grovt. –Hon býr......nei tað sigi eg ikki, og nú má eg skunda mær, segði gentan, og burtur var hon. Tá sá Niko , at konan læt seg úr frakka og húgvu og hárið og nøs og øllum og hvarv niðan í mjørkan.

Dec 5, 2014

Tá ið Niko fór til Havnar 6

LOYSN 5: Nykurin á Eiði (føroysk søgn) clip_image002

http://snar.fo/sagnir/eidi/nykurin/

Móti kvøldi sá Niko Havnina, ella tað sum hon helt var Havnin, nógv hús, nógv ljós og ein stór kei. Hon sá eisini út í hav, veðrið var frálíkt, mánalýsi og stilt. Niðri við sjógvin sá hon, at ein fótbóltsdystur var í gongd, og hon kendi, at annað liðið var EB-Streymur, hon kendi búnarnar, tí hon og pápi hennara hildu nevniliga við EB-Streymi. Ikki nógv fólk var og hugdi, við annan endan á vøllinum stóðu tveir stórir steinar, ein stórur og tjúkkur og ein meiri klænur. Niko rann oman til vøllin, -Vinna teir í EB Streymi, spurdi hon eina konu. –Noy, ikki í dag, men toyr vunnu í síðstu viku har suðuri í Havn. Har suðuri í Havn? Hvar var hon so? Hon noyddist at spyrja, sjálvt um tað var eitt sindur skammiligt ikki at vita, hvar hon sjálv var. – Tú góða ert á Eiði, segði konan, Havnin er handan vegin suðureftir. Og so yvir um brúnna.

clip_image004

Niko hugdi rundan um seg, hon hopaði, at eingin hevði hoyrt, at hon visti ikki , hvar hon var. Nú sá hon, at báðir teir stóru steinarnir stóðu ikki longur við vøllin, teir vóru fluttir eitt fitt petti. Hetta var løgið, Niko fór beinanvegin yvir til steinarnar at kanna málið. Nú hoyrdi hon okkurt, tað ljóðaði, sum steinarnir snakkaðu, -Tann stóri segði –Tað ber ikki til at hyggja at fótbólti nú, vit verða ov sein til at gera ørindini, nú er longu seint. Hin langi klæni steinurin svaraði –Nei,nei, vit skunda okkum bara, eg skal klúgva upp, so togar tú, OK? Og Niko mundi verið púra býtt, tá ið hon hoyrdi steinin svara á íslendskum, “já elskan.” Niko skilti eitt sindur av íslendskum, tí at hon hevði nevniliga eina gummu, sum búði í Íslandi, og hon plagdi ofta at kalla Niko “elskan”. Um eina stund vóru steinarnir komnir heilt oman í sjóvarmálan, løgið hugsaði Niko, akkurát sum hesturin, alt sum eg síggi fer útí, munnu steinarnir duga at svimja?

Dec 4, 2014

Tá ið Niko fór til Havnar 5

LOYSN 4 : Ólavur Riddararós (náttúrukvæði)

Niko helt seg minnast frá landalæruni, at Havnin lá norðast á Eysturoy, so hon fór treystliga at

ganga norðureftir. Men tað var ræðuliga langt, hon hugdi av og á eftir urinum, nú sá hon, at

pinnurin  vísti 1230. Hon gekk fram við Norðskála og Svínáum og Ljósá. Nú einaferð kemur hon til

eitt stórt vatn, har sá hon eina rúgvu av børnum, sum spældu á eini fløtu, summi runnu og onnur

sótu og hentaðu lyng, sum tey ætlaðu at brúka til jólapynt.

                                           
Nøkur børn sótu á einum lítlum rossi. Tað helt Niko síggja ordiliga  stuttligt út, so hon fór rennandi

at spæla við børnini. -Hey kann eg sleppa at ríða eisini? Rópti hon. Men nú hon kom nærri, sá hon

at børnini á hestinum sóu einki glað út, hon helt at tey smæddust hana, so hon rópti aftur – Hey, eg

eiti Nikolina, men øll kalla meg Niko, kann eg... men áðrenn hon hevði talað liðugt, duttu øll

børnini av rossinum. Tey skundaðu sær at reisa seg upp og rýma frá hestinum. Hesturin fór

spakuliga gangandi, og nú trúði Niko ikki sínum egnu eygum: hann fór gangandi beint út í vatnið,

og hann gekk so langt út, at hann fór heilt undir.

Dec 3, 2014

Tá ið Niko fór til Havnar 4

LOYSN 3: Robinson Kruso

 

Niko gongur so hugagóð í undirsjóvartunlinum millum Klaksvík og Leirvík við urinum í lummanum. Hon hevur hongt fleiri endurskin upp á seg, bæði aftan og framman og á høvdið og á bæði bein. Hon sær út sum eitt jólatræ, sum er farið til gongu, hvørja ferð ein billykt lýsir á hana.

Hesin tunnilin er breiður og ljósur, har er enntá eitt ljóslistarverk inni, Niko stendur eina góða løtu í tí bláa ljóshavinum og hyggur.

clip_image002

Tá ið eingir bilar eru, er ein egin, løgin friður inni í tunlinum. Hon hoyrir okkurt dryppa, drypp-drypp-drypp, og tað blágrøna ljósið skyggir blunk-blunk í eyguni á henni. Knappliga sær hon okkurt hvítt í tí bláa, tað er ein hestur, og á hestinum situr ein maður í bláum kappa við gullspenni undir øsinum. – Við síðuna av hestinum stendur ein genta, so vøkur sum sólin, síðar gular flættur og reyðan kjóla við gullkantum. Hon rættir manninum eitt vínglas, vínið skyggir reytt í glasinum. –Drekk nú, sigur hon, so verða vit altíð saman. Niko er so spent, hon roynir at krympa eyguni saman til at síggja betur. Maðurin rættir hondina út, og Niko heldur , hann fer at fáa sær at drekka, men alt í einum slær hann glasið úr hondini á gentuni og rópar –Nei, nei! Glasið fer í smæsta smildur, og maðurin vendir hestinum og fer tvísporandi avstað, hógvarnir duna í tunnilsvegginum, tá ið ein bilur kemur við nógvari ferð. Niko hevði verið so spent, at hon hevði staðið og kroyst urið í nevanum niðri í lummanum. Nú tók hon urið upp og sá at pinnurin, tí tað hevði bara ein pinn, vísti á 1105. Hon hugsaði, antin er hatta árið ellivuhundrað og fimm, ella er tað fimm minuttir yvir ellivu. Niko fer aftur til gongu við urinum í lummanum, og hon hugsar um, hví reiðmaðurin var so bráður at sleppa sær avstað, og hví hann mundi ikki vilja hava at drekka.

Dec 2, 2014

Tá ið NIKO fór til Havnar 3

 

(LOYSN 2: Snjóhvíta)

Nú gekk Niko eftir fjøllunum til Klaksvíkar. Henni dámdi ikki at fara ígjøgnum tunlarnar, teir vóru so myrkir og treingir, at um ein bilur skuldi komið, so var næstan ikki pláss fyri bæði bilinum og Niko.

Nú sá hon ljósini í Klaksvík, sum tað var ein stórur býur. Niko hevði verið í Klaksvík fyrr, tí hon hevði verið og svomið við skúlanum. Skuldi hon kanska farið at svomið, tá ið hon kom til Klaksvíkar?

clip_image002

Tá ið hon kom í Strandadal, sá hon eitt skip útfyri. Eitt jólatræ hekk í mastratoppinum. So er hetta nokk eitt skip fult av jólagávum, hugsaði Niko. Nú sær hon ein mann, sum lorar seg niður á sjógv í einum bjargingarbáti. Hann hevur ein pappageyk á økslini og byrsu um herðarnar. Tá i ð báturin rakar sjógvin setist maðurin at rógva. Nú hoyrir Niko, at teir umborð rópa á mannin – Robin! Robin! Tað er ikki her! Tað er ikki enn! Hetta er ikki tann oyggin! Nikolina helt , at hetta sá spennandi út. Hon fór at renna og kom við fullspeed oman í fjøruna, akkurát tá ið tann fremmandi steig á land. –Do you speak English, segði hann. Niko visti ikki, hvat hon skuldi siga, nakað av enskum dugdi hon úr sjónvarpinum –A little sindur, segði hon, og skjótt vóru tey bæði á veg til Klaksvíkar. Fremmandamaðurin fortaldi Niko, at hann var eingilskmaður og var rýmdur heimanifrá, tí at pápin ætlaði at noyða hann at verða handilsmaður. Nú helt hann, at kanska hann fór at búseta seg í Klaksvík. –Let’s go swimming segði hann, og Niko helt, tað var eitt frálíkt hugskot. Í svimjihylinum fóru tey at kava og svimja kapp. Niko svam undir vatninum, og tá sá hon okkurt sum lá og skygdi á botni. Hon skundaði sær upp at anda og fór so sum ein pílur niður á botn. Tað var eitt ur, men eitt sum toldi vatn. Niko helt urið sá løgið út, tí at tølini vóru als ikki sum á vanligum urum. Tey sóu meiri út sum árstøl. Niko fór við urinum til avgreiðsluna, og tey søgdu, at hatta urið mátti mann bara lata til politiið. Ja men eg fari til Havnar, har kann eg lata politinum tað, var Niko so skjót at svara. Tí hon var eitt sindur spent at vita, hvat hetta urið vísti. Kanska var tað eitt gandaur?

Dec 1, 2014

Tá ið Niko fór til Havnar 2

Hon læt seg væl í og skøddi seg, og so fór hon til gongu. Í fyrstani gekk hon á vegnum, men so vóru so nógvir bilar, at hon fór ígjøgnum hagan. Hon fann væl vegin, hon visti, at fyrst skuldi hon til Hvannasunds og síðani til Klaksvíkar.

clip_image002

Hon ræddist ikki at ganga, men hon bleiv eitt sindur kløkk, tá ið hon knappliga hoyrdi onkran tosa langt uppi í haganum. Hetta nærkaðist, og Niko krógvaði seg aftan fyri ein stein. Tá sá hon nakrar menn koma gangandi, teir gingu á rað, hon taldi teir, ein-tveir-tríggir...sjey vóru í alt. Teir høvdu allir spaka ella eyrhakkara á økslini. Nú vóru teir so nær, at hon skilti, hvat teir tosaðu um. – Nú verður gott at fáa nátturða, segði ein. –Ja, hvat gott man hon hava til okkara í kvøld, segði annar. –Eg veit, segði tann minsti, vit fáa pannukakur! – Tvætl í teg, segði tann elsti, hann hevði fult skegg og grova rødd, tað fingu vit í gjár. –Eg hopi bara ikki, at hin gamla konan hevur verið aftur og selt okkurt, segði hin grovmælti. –Eg vil hava pannukakur, segði hin lítli. Niko visti ikki, hvat í verðini teir tosaðu um, men nú ið teir vóru nær, sá hon at teir vóru so smáir sum børn, ja sum hon. Hon bleiv so forvitin, at hon fór aftaná teimum.

Teir fóru inn í eini lítil hús, og Niko fór aftaná. Har var ein so serstakliga vøkur genta inni, hon hevði ravnsvart hár, hvítt hold og reyðar varrar. –Sum tað er gott, at tú ert inni, segði ein av monnunum, hevur hin gamla ikki verið í dag? –Jú, segði gentan, hon vildi selja súrepli, men eg segði,at vit áttu so nógv súrepli og bað hana fara.

-Gott kvøld, segði gentan við Niko, hvussu eitur tú? –Eg eiti Nikolina, men øll kalla meg Niko, svaraði Niko. –Vilt tú hava nátturða saman við okkum?